آتشکده تاريخی «حسن زوردار» گيلانغرب يادگاری از دوره ساسانيان

نوای گیلانغرب :آتشکده «حسن زوردار» يا «خالوخالو» در مجموعه‌اي به وسعت ?? هکتار اثري از دوره ساسانيان است که محل استقرار انسان‌ها از دوره اشکاني تا اسلامي بوده که اين بناي تاريخي در ??? متري شمال غربي شهر گيلانغرب در استان کرمانشاه واقع شده است.

اثر تاريخي امام زاده حسن زوردار در داخل حريم زمين هاي کشاورزي روستاي «بينه گرد» يا خالو خالو واقع است که در تاريخ ?? اسفند سال ?? به عنوان يکي از آثار ملي ايران به ثبت رسيده است.

با پايان يافتن حکومت ساسانيان و برپايي حکومت اسلامي در ايران، اين آتشکده نيز به مانند برخي ديگر از آتشکده‌هاي کشور تغيير کاربري پيدا کرد و گويا در دوره سلجوقيان به محلي براي برپايي آيين هاي مذهبي تبديل شد.

به گفته کارشناسان ميراث فرهنگي، قديمي‌ترين اشاره به اين بناي تاريخي در سال ???? ميلادي توسط باستان‌شناس بلژيکي «لوئيس واندنبرگ» صورت گرفته که طي بازديدي که از منطقه‌ گيلان‌غرب داشته از بناي حسن زوردار تصويري ثبت کرده که در آن بخش گنبددار مرکز چهارطاقي سالم بوده و از اين نظر اين عکس حائز اهميت است.

سال گذشته براي نخستين بار فصل اول کاوش اين بناي تاريخي با يک ميليارد ريال آغاز شد که با توجه به نامناسب بودن زمان کاوش و وقوع سيلاب طي ? مرحله صورت گرفت.

فصل نخست کاوش براي تعيين حريم و عرصه آتشکده

1

رئيس اداره ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري گيلانغرب گفت: صدور مجوز کار کاوش فصل اول اين اثر تاريخي براي تعيين حريم و عرصه در فاصله ????متري شهر گيلانغرب زمستان سال گذشته صورت گرفت.

سيروس اديب افزود: براساس نقشه تهيه شده از عرصه و حريم، اين اثر تاريخي ?? هکتار عرصه دارد که چهار تا پنج تپه تاريخي را در بر ميگيرد.

وي اظهار داشت: قرار گرفتن اين اثر تاريخي در حريم زمين هاي کشاورزي دليلي بر آن شد که کار کاوش از همين زمين ها شروع شود از اين رو در ? مرحله کاوش فصل اول در ابعاد ??*?? متري، بخش زيادي از سازه اصلي آتشکده نمايان شد.
بهروز عمراني رييس پژوهشگاه ميراث فرهنگي و گردشگري شد

رئيس ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري گيلانغرب گفت: در سازه اصلي اثر تاريخي که در نتيجه کاوش فصل اول به دست آمد پايه هاي گنبد، رواق، محل طواف، جايگاه آتش و الحاقي همانند انبار کشف شد.

اديب همچينن از ديگر دستاوردهاي کاوش فصل اول را به دست آوردن مواد فرهنگي بيان کرد که گمان زني مي رود که از دوران ماد تا عصر قاجار را در برگيرد.

او عنوان کرد: آتشکده نمايان شده در جريان کاوش هاي فصل اول در هر دوره اي کاربري خاص خود را داشته، به گونه اي که در زمان ساسانيان و اشکانيان محلي براي پرستش آتش، در دوره اسلامي کارگاه ذوب فلز و در دوره مغولان و ايلخانان به امامزاده تبديل شده است.

رئيس ميراث فرهنگي گيلانغرب عنوان کرد: قطعات سفالي مربوط به دوره هاي مختلف و نيز وسايل مربوط به ذوب فلز از جمله مواد فرهنگي از دوره هاي اشکاني، اسلامي، ايلخاني و صفويه هستند که در اين محوطه کشف شده است.

وي با بيان اينکه تنها چهار پايه تاق‌هاي اين بناي تاريخي سالم مانده و حدود ? متر از ارتقاع بنا در زيرخاک مدفون است، ادامه داد: مردم محلي پس از وقوع انقلاب نيز به واسطه پيشينه اين مکان در برگزاري مراسم مذهبي در فضاي داخل چهارپايه، يک تاق گنبدي ساختند که در زمان جنگ تحميلي، اين گنبد فرو ريخت و اکنون بقاياي آن وجود دارد.

کشف آتشکده در فصل اول کاوش

باستان شناسان پس از يک فصل کاوش در محوطه حسن زوردار کرمانشاه دريافتند که بناي چهار طاقي قرار گرفته در وسط اين محوطه يک آتشکده است.
سفر به پاتايا در تعطيلات پيش رو چه قيمتي دارد؟

طبق گفته سرپرست هيات باستان شناسي به نقل از روابط عمومي پژوهشگاه ميراث فرهنگي و گردشگري، بناي چهارطاقي در مرکز محوطه‌حسن زوردار در حاشيه ‌شمالي شهر گيلان‌غرب، در ماه هاي دي و بهمن پارسال در مدت ?? روزِ کاري تعيين عرصه و حريم با هدف مشخص کردن پلان بنا، کارکرد، تعيين قدمت و درپايان مرمت انجام شد.
پيمان منصوري افزود: در طي يک فصل کاوش باستان ‌شناسي حدود ??? متر مربع از کُل مجموع اين بنا از زيرِ خاک بيرون کشيده شدکه در مجموع اين بنا حدود ? متر آوار دارد و در ارتفاع بخش‌هايي از ديوارهاي آن دست‌کم چهار متر بِه جا مانده است.
اين باستان شناس اظهار داشت که در فصل اول کاوش مشخص شد که اين بنا يک آتشکده بوده و داراي يک چهارطاق مرکزي و فضاي مستطيلي در اطراف است که احتمالا راهروي طواف بوده است.
منصوري با بيان اينکه فضاي مرکزي شامل يک چهارطاقي است که در مرکز آن يک فضاي دايره ديده مي‌شود، تصريح کرد: شواهد نشان مي‌دهد اين فضاي دايره داراي گُنبد بوده و يک بخش الحاقي و جديدتر از بناي اصلي چهارطاقي است.
وي با اشاره به اين نکته که اين بنا در دوره‌ هاي اسلامي دوباره مورد استفاده قرار گرفته اظهار داشت: در بخش غربي تا جنوب‌غربي (خارج از راهروي طواف) يک کارگاه ذوب آهن وجود دارد که در آن حدود ?? کوره‌ و سرباره‌هاي آهن يافت شد.
اين باستان شناس تصريح کرد: به‌ نظر مي‌رسد اين کارگاه متعلق به دوران اسلامي و قرن‌هاي هفت تا هشت هجري باشد.
او گفت: در بخش جنوب‌ شرقي بنا (خارج از راهروي طواف) هم ? تدفين کشف شد که اولي متعلق به يک بزرگسال و دومي متعلق به يک کودک و جهت جغرافيائي اين تدفين‌ها شمال‌غربي- جنوب‌ شرقي است و اين تدفين‌ها فاقد اشياء و متعلق به دوره‌ اسلامي هستند.
منصوري افزود: همچنين احتمالا حاشيه‌ اين بنا بعد از اسلام به عنوان گورستان نيز مورد استفاده بوده است.
وي اظهار داشت: با توجه به حجم آوار سنگين اين بنا (حدود ? متر)، براي دستيابي به اطلاعات جامع‌تر يک فصل ديگر عمليات کاوش لازم است تا بخش‌هاي شمال‌ شرقي تا شرقي آن پاک ‌سازي شود.
سرپرست هيات باستان شناسي با بيان اينکه پروژه کاوش بناي چهارطاقي خالوخالو (حسن زوردار) گيلان‌غرب کرمانشاه با مجوز پژوهشگاه ميراث فرهنگي و گردشگري انجام گرفت، افزود: انتظار مي‌رود ميراث فرهنگي استان کرمانشاه بودجه ‌لازم براي فصل دوم کاوش اين بناي ارزشمند را اختصاص دهد تا مابقي عمليات کاوش بلافاصله ادامه يابد.
مراکز درخواست ويزا بابت کپي مدارک هم يورو مي‌گيرند!

علاوه بر آتشکده خالوخالو، ديگر آتشکده مهم گيلانغرب، آتشکده «سراب مورت» است که در جوار کاخ اربابي ساخته شده و از طريق پلي تاريخي به هم وصل شده اند که در طول زمان اين پل از بين رفته است.

2
در سال هاي گذشته کاوش‌هاي باستان شناسي در کاخ اربابي و آتشکده سراب مورت انجام گرفته که منجر به نتايج و کسب آثاري از دوره اشکاني در اين ? بنا شده است.
آتشکده تپه «خورشيد موالي» از ديگر آتشکده‌هاي مهم دشت گيلانغرب است که تاکنون روي آن کاوشي انجام نگرفته است و آتشکده «قلا»، «چيا ولگه» و «قدمگاه عباس» يا «چهارقوله» به عنوان ديگر آتشکده‌هاي مهم در گيلانغرب هستند.
در شهرستان گيلانغرب ??? اثر تاريخي ثبت ملي شده است. منبع/ ایرنا

مطالب مرتبط

مطلب مرتبطی پیدا نشد.

نظرات

پاسخی بگذارید


+ 4 = هشت

آمارگیر وبلاگ