درسالهای اخیر با افزایش ابزارهای ارتباطی وگسترش ارتباطهای جمعی غیر مستقیم و ورود به دنیای مجازی رسانه ها ،میزان ارتباطهای جمعی مستقیم رو به کاهش است.وابزارهایی چون گوشیهای همراه وتبلتهایی که اکنون عضویی جدانشدنی از افراد خانواده در خانواده بزرگتر به نام جامعه شده است ،گوشی های دیجیتالی وبسیار پیشرفته که یک روزی جزیی از خواسته های دست نیافتنی بوداما اکنون به راحتی باهرقیمتی روانه خانه های ما شده است.که حتی دیگر به ندرت افراد جامعه را ملزم به استفاده از رایانه های شخصی ولب تاب ها نموده است .زیرا ابزارهای امروزی راحتی وگاهی تنبلی به دنبال دارد. انسانها نیازمندبه اگاهی وخواستن هستند اما نیاز اجتماعی بودن انسان درکجای این اگاهی قراردارد.آیا اجتماعی که دستخوش ورود این ابزارها قرار گرفته است میتواند خودراازهرآسیبی حفظ نماید.آسیبی که ممکن است روح وروان اورا بیازارد.زیراهرچقدراین وسایل ارتباطی پیشرفته تر وگسترش بیابد کانون گرم خانواده ی ایرانی روبه سردی پیش میرود.،خانواده ایرانی که پایبند سنت است واکنون مشغول شنا کردن دردریای رنگاورنگ مدرنیته است میتواندبین سنت ومدرنیته تعادل ایجاد کند.انسانی که سنت را میخواهد اما همچنان نیاز به خواستن را درخود پرورش می دهد برای اوسخت است که بخواهد بین سنت ومدرنیته همانندی وهماهنگی به وجودبیاورد ؛باورهای مجازی که ازطریق فضای مجازی که خوراک وسایل ارتباط جمعی چون گوشیهای همراه است حس مدرن شدن را در ذهن او هکاکی نموده است.
اما نکته اساسی اینجاست که همین وسایل ارتباطی (گوشی های همراه) چون درختی که دارای شاخه های بسیار است در کانون گرم خانواده ها درحال شکوفا شدند هستند ؛شاخه هایی چون وایبر،واتس آپ،کیک،تلگرام،وی چت…..که هرکدام یک هدف رابه دنبال دارد وآن دورشدن خانواده ها وافراد جامعه ازهم است.واین باعث میشود جامعه ی پویا بیمار شود.اما آیا برای واکسینه کردن یک جامعه بیمار پادزهری وجود دارد؟؟
واکسنی به نام فرهنگ ؛؛فرهنگ عامل انسجام سيستم و بخش هاي مختلف یک جامعه است. جامعه انساني و فرهنگ که پیوندی ناگسستنی دارند كه جدايي بين آنها مشكل است.و اين دو لازم و ملزوم همديگرند. فرهنگ هويت اجتماعي و شخصيت اساسي جامعه است كه بدون شك حامل تضادها و سرمايه هايي است كه بر اثر آن، یک هويت جديد شكل مي گيرد. فرهنگ مي تواند بخش هاي مختلف جامعه را به هم متصل كند و باعث به وجود آمدن نگرشهاي جديد و همبستگي هاي انساني شود. در اين ميان يكي از مواردي كه در عرصه فرهنگ بسيار مهم به نظر مي رسد، موضوع فرهنگ پذيري مي باشد.امروزه تنوع در ابزارهای ارتباطی باعث به وجود امدند تنوع درفرهنگ شده وفرهنگ هایی متنوع خلق نموده است.حال ایا قوه ی پذیرنده فرهنگ دریک جامعه انسانی میتواند بین این تنوع های ابزاری همانندی به وجود آورد.
آیا جامعه ی انسانی که همچنان سعی دارد که درکنار سنتی بودن ،مدرن نیز باشد میتواند دربازارمتنوع وپراز زرق وبرق ابزارهای ارتباطی که هرکدام ذهن انسان را به سویی میبرد همانندی به وجود آورد یا نه؟
آیا فرهنگ استفاده از ابزارهای متنوع دیجیتالی در خانواده وجامعه انسانی رنگ وبویی دارد؟
آیا یک فرد ایرانی که تا چند صباح بیش به تدریج از جمع گرم خانواده دورمی شد میتواند دربرابر گسترش ابزارارتباطی وعنصرهای وابسته به آن مقاومت نماید تا رنگ سردی به کانون خانواده سایه نیندازد؟
جواب کوتاه است اما پراز محتواوآن فرهنگ استفاده از ابزارهای متنوع مجازی ودیجیتالی .
اگریک فرد که خودرا ملزوم به استفاده از گوشی همراه میداندوبا نصب کردن برنامه های متنوع دیگری که هرکدام مقدماتی دیگررابه دنبال دارد بتواند هماهنگی دراستفاده از این ابزارراایجاد کند وهرکدام را به وقت وجای خود به کارببرد ومورد استفاده قراربدهددیگر فضای امن خانواده راتبدیل به یک فضای سرد وناامن نمیکند.
امنیتی که دریک خانواده سنتی جای خودرابه ناامنی دریک خانواده مدرن داده است.
ابزارهایی که امروزه سکوت وهیاهوی اعضای خانواده را به دنبال دارد،اما سکوتی که پشت شلوغی های پرهیاهوی اعضای خانواده حتی جنب وجوش های جذاب بچه ها پنهان است وآنهارادرهم تنیده است سکوتی پرازابهام است…!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
این سکوت دیگراز رضا نیست بلکه از اجباراست تا شیشه حبابی که درآن محصور شده است ترک برندارد.

                                                  نویسنده: آزاده رفیعی

• تاریخ انتشار : ۱۳۹۴/۰۲/۷