شکست اردوغان و پیروزی چشم گیر کردها
نوای گیلانغرب .نتایج شمارش آرای انتخابات پارلمانی ترکیه نشان میدهد که حزب عدالت و توسعه، که از رجب طیب اردوغان رئیس جمهور حمایت میکند، اکثریت خود را در پارلمان از دست داده است.
به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، به نقل از شبکه تلویزیونی تی آر تی ترکیه، درحالی که ۹۹ درصد آرا شمارش شده، حزب عدالت و توسعه تنها ۴۱ درصد آرا را به دست آورده است.
به این ترتیب حزبی که برای ۱۳ سال تحت هدایت اردوغان بلامنازع به نظر میرسید اکنون ممکن است برای تشکیل دولت به تقلا بیافتد و به فکر ائتلاف باشد.
حزب چپهای دموکراتیک مردم (HPD) که از حمایت کردها برخوردار است، حدود ۱۳ درصد آرا را به دست آورده که بیش از ۱۰ درصد آرای لازم برای حضور در مجلس قانون گذاری ترکیه است. این حزب مدافع حقوق کردها برای اولین بار به پارلمان راه مییابد.
تاکنون ۹۹ درصد آرا شمارش شده و حزب عدالت و توسعه کمتر از ۴۲ درصد آرا را به دست آورده است.
با توجه به این نتایج، اردوغان ناچار خواهد شد که برنامه تغییر قانون اساسی را که به دنبال اجرای آن در صورت پیروزی انحصاری در انتخابات بود، کنار بگذارد.
برنامه تغییر قانون اساسی، قرار بود اختیارات رئیس جمهور را در حکومت ترکیه افزایش دهد و این کشور را به یک نظام “ریاستی” تبدیل کند که در آن اختیارات اصلی اجرایی با شخص رئیس جمهور باشد.
برای تصویب این تغییر در پارلمان ترکیه، رجب طیب اردوغان به دو سوم آرای نمایندگان احتیاج داشت.
احمد داووداغلو، نخست وزیر ترکیه در اظهاراتی که ظاهرا به معنی پذیرش این نتایج بود، گفت: “تصمیم مردم درستترین تصمیم است.”
این شروع یک عصر تازه سیاسی در ترکیه و ضربهای سخت به رئیس جمهوری است که باعث تفرقه ملی شده است.
خبرنگار بیبیسی از استانبول مینویسد: در منطقه خاورمیانه، ترکیه اهمیت بسیار زیادی دارد. بنابراین مسیری که انتخاب می کند، ماهیت دموکراسیاش و رهبرانی که سر کار می آورد، جملگی دارای پیامدهایی ورای مرزهای این کشور هستند.
وی ادامه داد، حزب دموکراتیک مردم علاوه بر آرای کردها، شعارهایی برای جذب چپگرایان و مخالفان سرسخت اردوغان در زمینه برابری، حقوق همجنسگرایان و نگرانیهای زیست محیطی داد.
گفته میشود که فضای حاکم بر مقر حزب عدالت و توسعه فضای سرخوردگی و یاس است و در مقابل خبر عبور حزب عمدتا کردی اچ دی پی از حد نصاب لازم برای ورود به پارلمان برای اولین بار باعث شادمانی هوادارانش شده است.
سیری ثریا اوندر، معاون حزب گفت: “این یک پیروزی برای دموکراسی در برابر فساد سیاسی بود… پیروزی صلح بر جنگ.”
رهبر اچ دی پی روز یکشنبه ائتلاف با عدالت و توسعه را مردود دانست و گفت که نتیجه انتخابات به بحث درباره تبدیل به یک نظام ریاست جمهوری پایان میدهد.
صلاح الدین دمیرتاش در یک کنفرانس خبری در استانبول گفت: “با این انتخابات بحث درباره ریاست جمهوری و دیکتاتوری در ترکیه به پایان رسیده.”
عدالت و توسعه که برای تشکیل دولت ۱۷ کرسی کم دارد اکنون باید به فکر تشکیل یک دولت اقلیت یا ائتلاف با سایر احزاب باشد.
براساس پیش بینی شبکههای تلویزیونی ترکیه، سهم حزب عدالت و توسعه احتمالا ۲۵۸ کرسی در پارلمانی که ۵۵۰ کرسی دارد خواهد بود و پس از آن حزب مخالف جمهوریخواه مردم (سی اچ پی) و حزب حرکت ملی (ام اچ پی) قرار میگیرند.
انتظار میرود که حزب اچ دی پی ۷۵ تا ۸۰ کرسی کسب کند.
مراد کارایالسین، رئیس حزب جمهوریخواه مردم گفت که نتایج، رد آشکار تلاش اردوغان برای افزایش اختیاراتش است.
مبارزه دمکراتیک هم راهی است که ازطریق آن میتوان به مطالبات سیاسی وحقوق قانونی خوددست یافت. انکارحقوق دیگرملت ها دردرون یک کشوروتاکیدبرشعاریک ملت ویک زبان وسرکوب آنها درکشوری که بیش ازبیست درصد ازمردمانش کرد وملتی غیرازملت حاکم هستند واصراربرآن بعدازپیدایش ترکیه نوین نه تنها راه بجایی نبرد بلکه حاصلی جزسالهاخونریزی وشکاف بیشتربین دوملت کردوترک دربرنداشت.
رویکردجدیدترکیه دربرخورد بامسئله کردها وگشودن درهای سیاسی جهت دستیابی به مطالبات قانونی آن کشور را بعداز سالها درگیری وخشونت اکنون به یک کشورباثبات وباید گفت کم تنش تبدیل کرده است.
امیداست کشورهایی که ساکنان آنها ترکیبی ازملتهای گوناگون است راههای قانونی ومسالمت جویانه برای رسیدن به آرمانهای قانونی برافراد ودیگراقلیت ها نبندند وخوب درک کنند که با انکاروجودوحقوق دیگران نمیتوان به ثبات وپیشرفت جدی درجهان کنونی دست یافت.